ایران صاحب مگا ترمینال فرودگاهی می شود
شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) در آستانه تحولی فراتر از توسعه پروازهای بین المللی قرار دارد. مدیرعامل این مجموعه از برنامه هایی مانند اصلاح ساختار حکمرانی، توسعه لجستیک، راه اندازی بندر خشک، جذب سرمایه گذاری، تقویت منطقه آزاد، بازگشت ایرلاین های خارجی و ایجاد اکوسیستم نوآوری سخن می گوید؛ برنامه هایی که می تواند نقش این مجموعه را در اقتصاد کشور بازتعریف کند.
شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) در آستانه تحولی فراتر از توسعه پروازهای بین المللی قرار دارد. مدیرعامل این مجموعه از برنامه هایی مانند اصلاح ساختار حکمرانی، توسعه لجستیک، راه اندازی بندر خشک، جذب سرمایه گذاری، تقویت منطقه آزاد، بازگشت ایرلاین های خارجی و ایجاد اکوسیستم نوآوری سخن می گوید؛ برنامه هایی که می تواند نقش این مجموعه را در اقتصاد کشور بازتعریف کند.
به گزارش تین نیوز به نقل از فارس؛ سال هاست که نام شهر فرودگاهی امام خمینی بیش از هر چیز با پروازهای خارجی، بدرقه و استقبال مسافران و عملیات هوانوردی گره خورده است؛ اما آنچه امروز در این مجموعه دنبال می شود، فراتر از توسعه یک فرودگاه بین المللی است.
مدیریت جدید شهر فرودگاهی معتقد است این مجموعه باید از یک زیرساخت صرفاً حمل ونقلی به یک اکوسیستم اقتصادی، لجستیکی و فناورانه تبدیل شود؛ جایی که علاوه بر جابه جایی مسافر، نقش مهمی در تجارت، زنجیره تأمین، جذب سرمایه، توسعه اقتصاد دانش بنیان و افزایش سهم ایران در حمل ونقل منطقه ای ایفا کند. در این میان، اجرای پروژه هایی مانند بندر خشک، مگاترمینال بار، توسعه منطقه آزاد، اصلاح ساختار مدیریتی بر پایه واحدهای کسب وکار تخصصی (SBU)، بازآفرینی ترمینال ها و تلاش برای بازگرداندن ایرلاین های خارجی، بخشی از نقشه راهی است که برای آینده این مجموعه ترسیم شده است.
رامین کاشف آذر، رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی (ره)، در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، جزئیات این برنامه ها، چالش های پیش رو و چشم انداز آینده شهر فرودگاهی را تشریح کرده است.
بسیاری هنوز شهر فرودگاهی امام خمینی را صرفاً یک فرودگاه بین المللی می شناسند. امروز مأموریت اصلی این مجموعه را چگونه تعریف می کنید؟
کاشف آذر: اگر بخواهیم با نگاه امروز دنیا به شهر فرودگاهی نگاه کنیم، دیگر نمی توان آن را صرفاً محلی برای نشست و برخاست هواپیماها دانست. در بسیاری از کشورهای پیشرفته، شهرهای فرودگاهی به موتور محرک اقتصاد، تجارت، لجستیک، نوآوری و سرمایه گذاری تبدیل شده اند و سهم درآمدهای غیرهوانوردی آنها از درآمدهای عملیاتی فرودگاه بیشتر است.
ما نیز دقیقاً همین نگاه را دنبال می کنیم. هدف این است که شهر فرودگاهی امام خمینی از یک مجموعه صرفاً عملیاتی به یک اکوسیستم اقتصادی تبدیل شود؛ مجموعه ای که علاوه بر خدمات هوانوردی، در حوزه های لجستیک، تجارت، فناوری، اقتصاد دانش بنیان، گردشگری، خدمات ارزش افزوده و منطقه آزاد نیز نقش آفرینی کند.
ظرفیت های موجود در این مجموعه بسیار فراتر از آن چیزی است که امروز مورد استفاده قرار می گیرد و اگر این ظرفیت ها فعال شوند، شهر فرودگاهی می تواند به یکی از پیشران های اقتصاد کشور تبدیل شود.
برای رسیدن به این هدف، نخستین اقدام مدیریتی شما چه بوده است؟
کاشف آذر: مهم ترین موضوع، اصلاح ساختار حکمرانی است. اگر همچنان بخواهیم شهر فرودگاهی را با همان ساختار سنتی اداره کنیم، طبیعتاً نمی توان انتظار تحول داشت. به همین دلیل، طراحی ساختار جدید را آغاز کرده ایم.
در این مدل، هر حوزه تخصصی به صورت یک واحد کسب وکار مستقل یا SBU فعالیت خواهد کرد تا بتواند مأموریت، برنامه، درآمد و مدل توسعه اختصاصی خود را داشته باشد.این همان مدلی است که بسیاری از شهرهای فرودگاهی موفق دنیا از آن استفاده می کنند.
در واقع به جای اینکه همه تصمیم ها به صورت متمرکز گرفته شود، هر حوزه تخصصی مسئول توسعه همان بخش خواهد بود و پاسخ گویی مشخصی نیز خواهد داشت.
یعنی نگاه شما این است که شهر فرودگاهی به مجموعه ای از شرکت های تخصصی تبدیل شود؟
کاشف آذر: دقیقاً همین طور است. وقتی از شهر فرودگاهی صحبت می کنیم، در واقع درباره مجموعه ای از فعالیت های مختلف صحبت می کنیم؛ از عملیات فرودگاهی گرفته تا لجستیک، منطقه آزاد، سرمایه گذاری، خدمات تجاری، توسعه زیرساخت، فناوری و حتی آموزش.
طبیعی است که هر کدام از این حوزه ها باید مدیریت تخصصی خود را داشته باشند. به همین دلیل طراحی شرکت های تخصصی و واحدهای مستقل کسب وکار در دستور کار قرار گرفته است تا هر بخش بتواند با سرعت و بهره وری بیشتری فعالیت کند.
یکی از موضوعاتی که بارها بر آن تأکید کرده اید، توسعه لجستیک است. چرا این بخش تا این اندازه برای شهر فرودگاهی اهمیت دارد؟
کاشف آذر: چون آینده اقتصاد حمل ونقل دنیا بر پایه لجستیک شکل گرفته است. در گذشته شاید تصور می شد فرودگاه تنها محلی برای جابه جایی مسافر است، اما امروز بسیاری از درآمدهای شهرهای فرودگاهی از زنجیره تأمین کالا، انبارداری، توزیع، پردازش کالا و خدمات لجستیکی به دست می آید.موقعیت جغرافیایی شهر فرودگاهی امام نیز چنین ظرفیتی را در اختیار ما قرار داده است.
ما در مرکز شبکه حمل ونقل کشور قرار گرفته ایم و امکان اتصال حمل ونقل هوایی، ریلی و جاده ای را به صورت هم زمان داریم. اگر بتوانیم این ظرفیت را فعال کنیم، شهر فرودگاهی می تواند به یکی از مراکز اصلی لجستیک منطقه تبدیل شود.
در این زمینه چه پروژه هایی در اولویت قرار گرفته اند؟
کاشف آذر: یکی از مهم ترین پروژه ها، ایجاد مگاترمینال بار است. ظرفیت حمل بار هوایی کشور باید متناسب با نیازهای آینده توسعه پیدا کند و این پروژه دقیقاً با همین هدف طراحی شده است. در کنار آن، توسعه پهنه جنوبی لجستیک نیز در دستور کار قرار دارد تا بتوانیم خدمات مختلف زنجیره تأمین را در یک مجموعه متمرکز ارائه کنیم. موضوع مهم دیگر، بندر خشک شهر فرودگاهی است که نقش مهمی در آینده لجستیک کشور خواهد داشت.
درباره بندر خشک توضیح بیشتری می دهید؟
کاشف آذر: بندر خشک یکی از پروژه های کلیدی ماست. بر اساس برنامه ریزی انجام شده، قرار است این بندر از طریق یک خط ریلی آنتنی به شبکه سراسری راه آهن متصل شود.
برای این منظور تفاهم نامه ای با مجموعه شرکت راه آهن و بندر خشک آپرین منعقد شده است و براساس مطالعات انجام شده، حدود هشت تا ۱۰ کیلومتر خط ریلی جدید احداث خواهد شد.
با اجرای این پروژه، قطارهای باری می توانند مستقیماً وارد بندر خشک شهر فرودگاهی شوند و کالا بدون نیاز به جابه جایی های متعدد، میان شبکه ریلی، جاده ای و هوایی منتقل شود. این همان مدلی است که در دنیا به عنوان حمل ونقل چندوجهی شناخته می شود و نقش مهمی در کاهش هزینه ها و افزایش سرعت حمل کالا دارد.
برخی معتقدند توسعه لجستیک بدون حضور سرمایه گذار امکان پذیر نیست. برنامه شما برای جذب سرمایه چیست؟
کاشف آذر: کاملاً درست است. دولت به تنهایی نمی تواند همه پروژه های توسعه ای را اجرا کند. بنابراین یکی از مهم ترین سیاست های ما، استفاده از ظرفیت سرمایه گذاری بخش خصوصی است.
ما در حال طراحی بسته های سرمایه گذاری متنوع هستیم تا فعالان اقتصادی بتوانند در پروژه های مختلف شهر فرودگاهی مشارکت کنند.وجود منطقه آزاد، دسترسی مناسب حمل ونقلی، وسعت اراضی و ظرفیت های قانونی، مزیت هایی هستند که می توانند برای سرمایه گذاران جذاب باشند. هدف این است که بخش خصوصی نقش پررنگ تری در توسعه شهر فرودگاهی ایفا کند و دولت بیشتر بر سیاست گذاری و تسهیل گری تمرکز داشته باشد.
منطقه آزاد چه کمکی به تحقق این اهداف می کند؟
کاشف آذر: منطقه آزاد یکی از مهم ترین مزیت های شهر فرودگاهی است. این ظرفیت می تواند فرآیند ورود سرمایه، تجهیزات، فناوری و حتی استقرار شرکت های بین المللی را تسهیل کند.
از سوی دیگر، منطقه آزاد امکان ایجاد ارزش افزوده بر روی کالا، صادرات مجدد و توسعه فعالیت های تجاری را فراهم می کند.به اعتقاد ما، اگر از ظرفیت های منطقه آزاد به درستی استفاده شود، بخش مهمی از اهداف اقتصادی شهر فرودگاهی نیز محقق خواهد شد.
پس از جنگ ۱۲ روزه و محدودیت هایی که برای پروازهای بین المللی ایجاد شد، اکنون وضعیت شهر فرودگاهی امام به چه سمتی حرکت می کند؟
کاشف آذر: طبیعی است که هر تنش امنیتی در منطقه، نخستین اثر خود را بر صنعت هوانوردی نشان می دهد. در هفته های ابتدایی پس از جنگ، برخی شرکت های هواپیمایی خارجی با هدف ارزیابی شرایط، پروازهای خود را متوقف یا محدود کردند؛ اتفاقی که در همه بحران های مشابه دنیا نیز رخ می دهد.
اما خوشبختانه با بازگشت تدریجی شرایط به وضعیت عادی و همچنین ارزیابی های انجام شده توسط شرکت های هواپیمایی خارجی، روند ازسرگیری پروازها آغاز شده است. تعدادی از ایرلاین ها فعالیت خود را دوباره شروع کرده اند و مذاکرات با سایر شرکت ها نیز ادامه دارد.هدف ما این نیست که صرفاً تعداد پروازها افزایش پیدا کند؛ مهم تر از آن، بازگرداندن اعتماد شرکت های هواپیمایی خارجی به فضای عملیاتی شهر فرودگاهی امام است.
وقتی یک ایرلاین معتبر دوباره به ایران پرواز می کند، این فقط یک پرواز نیست؛ بلکه پیامی برای بازار جهانی حمل ونقل هوایی است که شرایط عملیاتی فرودگاه قابل اتکا و پایدار است.
یعنی بازگشت ایرلاین های خارجی را صرفاً نباید یک اتفاق در حوزه هوانوردی دانست؟
کاشف آذر: دقیقاً همین طور است. وقتی یک شرکت هواپیمایی خارجی تصمیم می گیرد دوباره به ایران پرواز کند، در واقع مجموعه ای از شاخص ها را بررسی کرده است؛ از وضعیت ایمنی و امنیت گرفته تا خدمات فرودگاهی، زیرساخت های ناوبری، عملیات زمینی و شرایط کلی کشور.
بنابراین بازگشت این شرکت ها صرفاً به معنای افزایش تعداد مسافر نیست؛ بلکه می تواند بر گردشگری، تجارت، سرمایه گذاری خارجی و حتی تصویر بین المللی کشور نیز اثرگذار باشد. ما تلاش کرده ایم حتی در سخت ترین روزها نیز آمادگی عملیاتی شهر فرودگاهی حفظ شود تا به محض فراهم شدن شرایط، امکان بازگشت پروازها وجود داشته باشد.
یکی از موضوعاتی که در برنامه های شما دیده می شود، افزایش درآمدهای غیرهوانوردی است. چرا این موضوع تا این اندازه اهمیت دارد؟
کاشف آذر: امروز در دنیا دیگر مدل اقتصادی فرودگاه ها تغییر کرده است. اگر به فرودگاه های بزرگ جهان نگاه کنید، متوجه می شوید که بخش عمده درآمد آنها از نشست و برخاست هواپیماها تأمین نمی شود. بخش قابل توجهی از درآمدها از فعالیت های تجاری، مراکز خرید، لجستیک، انبارداری، مراکز توزیع کالا، خدمات ارزش افزوده، فناوری، هتل ها، نمایشگاه ها و ده ها فعالیت دیگر به دست می آید.
اگر ما نیز بخواهیم شهر فرودگاهی امام را به مجموعه ای پایدار و اقتصادی تبدیل کنیم، باید از همین الگو استفاده کنیم. بنابراین یکی از سیاست های اصلی ما، متنوع سازی منابع درآمدی است تا اقتصاد شهر فرودگاهی صرفاً وابسته به پروازها نباشد.
اقتصاد دانش بنیان چه جایگاهی در این برنامه دارد؟
کاشف آذر: یکی از بخش هایی که نگاه ویژه ای به آن داریم، توسعه اکوسیستم نوآوری و اقتصاد دانش بنیان است.امروز بسیاری از شهرهای فرودگاهی دنیا، محل استقرار شرکت های فناور هستند. این شرکت ها خدمات تخصصی متعددی در حوزه هوانوردی، حمل ونقل، هوش مصنوعی، لجستیک هوشمند، تجهیزات فرودگاهی، خدمات دیجیتال و فناوری های نوین ارائه می کنند. ما نیز معتقدیم که شهر فرودگاهی امام باید به بستری برای حضور این شرکت ها تبدیل شود.
هدف فقط ایجاد چند ساختمان یا استقرار چند شرکت نیست؛ بلکه می خواهیم اکوسیستمی شکل بگیرد که بتواند به صنعت هوانوردی کشور خدمات ارائه کند و در عین حال ارزش افزوده اقتصادی ایجاد کند.
برای تحقق این هدف چه برنامه عملیاتی در نظر گرفته اید؟
کاشف آذر: یکی از برنامه ها، ایجاد پهنه نوآوری در شهر فرودگاهی است. در کنار آن، ایجاد زیرساخت های لازم برای استقرار شرکت های دانش بنیان، حمایت از فعالیت های فناورانه و توسعه همکاری با دانشگاه ها و مراکز علمی نیز در دستور کار قرار دارد.ما معتقدیم آینده صنعت حمل ونقل بدون فناوری قابل تصور نیست و اگر امروز برای آن برنامه ریزی نکنیم، در آینده با فاصله بیشتری نسبت به رقبای منطقه مواجه خواهیم شد.
آیا موضوع آموزش نیروی انسانی نیز در این برنامه دیده شده است؟
کاشف آذر: بله، یکی از موضوعاتی که کمتر درباره آن صحبت شده، سرمایه انسانی است. هرچقدر زیرساخت ایجاد کنیم، اگر نیروی انسانی متخصص نداشته باشیم، نمی توانیم به اهداف موردنظر برسیم.به همین دلیل، توسعه آموزش های تخصصی و ایجاد سازوکارهای آموزشی برای تربیت نیروهای مورد نیاز صنعت هوانوردی نیز جزو برنامه های ماست.
نیازهای آینده صنعت حمل ونقل با گذشته تفاوت دارد و باید نیروهایی تربیت شوند که با فناوری های جدید، مدیریت لجستیک، خدمات هوشمند و مدل های نوین کسب وکار آشنا باشند.
برخی معتقدند ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی می تواند هاب حمل ونقل منطقه باشد، اما تاکنون از این ظرفیت استفاده نکرده است. نگاه شما چیست؟
کاشف آذر: ایران از نظر جغرافیایی موقعیت کم نظیری دارد. ما در چهارراه ارتباطی شرق و غرب و شمال و جنوب قرار گرفته ایم و دسترسی هم زمان به بازارهای آسیای مرکزی، قفقاز، خلیج فارس، شبه قاره هند و حتی اروپا داریم.اما صرف داشتن این موقعیت کافی نیست.
اگر زیرساخت مناسب، قوانین تسهیل گر، سرمایه گذاری، فناوری و مدیریت کارآمد وجود نداشته باشد، این مزیت جغرافیایی به مزیت اقتصادی تبدیل نخواهد شد. تمام برنامه هایی که امروز در شهر فرودگاهی دنبال می کنیم، با همین نگاه طراحی شده است؛ یعنی تبدیل ظرفیت های بالقوه به فرصت های واقعی اقتصادی.
اگر بخواهید چشم انداز چند سال آینده شهر فرودگاهی امام را در یک جمله توصیف کنید، آن تصویر چیست؟کاشف آذر: چشم انداز ما این است که شهر فرودگاهی امام خمینی صرفاً با تعداد پروازهایش شناخته نشود؛ بلکه به عنوان یک هاب منطقه ای در حوزه حمل ونقل، لجستیک، تجارت، فناوری و سرمایه گذاری شناخته شود.رسیدن به این هدف نیازمند زمان، برنامه ریزی، همکاری دستگاه های مختلف و مشارکت بخش خصوصی است، اما باور داریم که ظرفیت تحقق آن وجود دارد و باید گام به گام در این مسیر حرکت کنیم.
یکی از موضوعاتی که این روزها زیاد درباره آن صحبت می شود، بازسازی و بازآفرینی ترمینال شماره یک شهر فرودگاهی امام خمینی است. این پروژه اکنون در چه مرحله ای قرار دارد؟
کاشف آذر: بازآفرینی ترمینال شماره یک برای ما یک پروژه لوکس یا انتخابی نیست؛ یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. بخش زیادی از تجربه ای که مسافر از فرودگاه امام با خود می برد، در همین ترمینال شکل می گیرد و طبیعی است که اگر بخواهیم کیفیت خدمات را ارتقا دهیم، باید این پروژه را اجرا کنیم.در واقع سال گذشته تا آستانه برگزاری مناقصه هم پیش رفتیم و قرار بود بخشی از پروژه را از محل منابع داخلی آغاز کنیم، اما هم زمانی آن با شرایط جنگی باعث شد برنامه ها با محدودیت منابع مالی مواجه شود.
واقعیت این است که بعد از آن شرایط، درآمدهای شهر فرودگاهی به شدت کاهش پیدا کرد. شرکت های هواپیمایی داخلی خودشان با مشکلات جدی مالی روبه رو هستند؛ از پرداخت حقوق کارکنان گرفته تا تأمین قطعات و هزینه های عملیاتی. طبیعتاً وقتی خود ایرلاین ها درگیر چنین شرایطی هستند، درآمدی که باید به شهر فرودگاهی برسد نیز کاهش پیدا می کند.
از سوی دیگر، شرکت های هواپیمایی خارجی هم هنوز به صورت کامل به شبکه پروازی کشور بازنگشته اند و همین موضوع یکی از منابع درآمدی مهم ما را محدود کرده است. در چنین شرایطی، اولویت طبیعی هر مجموعه ای حفظ فعالیت های جاری است؛ یعنی ابتدا باید حقوق کارکنان پرداخت شود، عملیات روزانه فرودگاه بدون اختلال ادامه پیدا کند و بعد سراغ پروژه های توسعه ای برویم. به همین دلیل سرعت اجرای پروژه کمتر شده، اما متوقف نشده است.
مطالعات ادامه دارد، قرارداد مشاور منعقد شده و اسناد فنی پروژه نیز در حال تهیه است. هم زمان علاوه بر منابع داخلی، به دنبال جذب سرمایه گذار برای اجرای این پروژه هستیم و امیدواریم بتوانیم از این مسیر پروژه را با سرعت بیشتری پیش ببریم.
آیا این پروژه صرفاً بازسازی ترمینال فعلی است یا توسعه ظرفیت نیز در آن دیده شده است؟
کاشف آذر: صرفاً بازسازی نیست. در کنار نوسازی کامل ترمینال، توسعه ظرفیت نیز پیش بینی شده است. در طرح بازآفرینی، از دو سمت ترمینال توسعه هایی در نظر گرفته شده تا ظرفیت اسمی آن افزایش پیدا کند.اما مهم تر از افزایش متراژ، تغییر در فرآیندهای خدمات رسانی است.
بسیاری از فرآیندهای مسافری بازطراحی می شوند، فضاهای جدید ایجاد خواهد شد و بخش هایی که امروز کارایی لازم را ندارند، به فضاهای زنده تر، کارآمدتر و ارزشمندتری تبدیل خواهند شد.هدف این نیست که فقط ساختمان بزرگ تر شود؛ هدف این است که کیفیت تجربه مسافر نسبت به امروز کاملاً متفاوت باشد.
آیا ترمینال «سلام» هم مشمول این برنامه های بازآفرینی خواهد شد؟
کاشف آذر: بله. برای ترمینال سلام هم برنامه بازآفرینی جداگانه داریم. این ترمینال ظرفیت بسیار خوبی دارد و می توان از منظر خدمات رفاهی، زیبایی شناسی و حتی هویت فرهنگی آن را ارتقا داد. یکی از نخستین خروجی های این برنامه، افتتاح نخستین گالری یا موزه فرودگاهی کشور در ترمینال سلام است که هم زمان با ایام اربعین به بهره برداری خواهد رسید.
برای این پروژه با وزارت میراث فرهنگی نیز تفاهم نامه هایی امضا کرده ایم تا متناسب با رویدادهای فرهنگی کشور، آثار و نمایشگاه های مختلف در این فضا برگزار شود و مسافران علاوه بر استفاده از خدمات فرودگاهی، تجربه فرهنگی متفاوتی نیز داشته باشند.
اگر بخواهید فقط یک پروژه را به عنوان مهم ترین پروژه شهر فرودگاهی نام ببرید، کدام خواهد بود؟
کاشف آذر: شاید پاسخ بسیاری از افراد یک ترمینال جدید یا یک پروژه عمرانی بزرگ باشد، اما از نگاه من مهم ترین پروژه، تغییر الگوی حکمرانی شهر فرودگاهی است. اگر ساختار مدیریتی اصلاح شود، بسیاری از پروژه های دیگر نیز خودبه خود سرعت می گیرند. تغییر الگوی حکمرانی باعث افزایش بهره وری، افزایش نوآوری، تخصصی تر شدن فعالیت ها و تمرکز بیشتر بر مأموریت های اصلی خواهد شد.
به همین دلیل، بخش زیادی از انرژی مدیریت فعلی صرف طراحی این مدل جدید شده است. شاید امروز به اندازه یک ساختمان جدید دیده نشود، اما اثر آن در بلندمدت بسیار عمیق تر خواهد بود.
این تغییر الگوی حکمرانی دقیقاً چگونه اجرا خواهد شد؟
کاشف آذر: ما در حال طراحی و پیاده سازی ساختار SBU یا واحدهای کسب وکار تخصصی هستیم. مطالعات این طرح تقریباً به پایان رسیده و اکنون در حال طی کردن مراحل قانونی و تصویب آن هستیم. معتقدم اگر بتوانیم این واحدها را به بلوغ برسانیم، در واقع ریل اصلی حرکت شهر فرودگاهی تغییر خواهد کرد.در این مدل، هر حوزه مأموریت مشخص، مسئولیت مستقل و اهداف قابل اندازه گیری خواهد داشت.
این همان مدلی است که در بسیاری از شهر فرودگاهی های موفق دنیا اجرا شده و باعث شده تصمیم گیری ها سریع تر، تخصصی تر و اقتصادی تر انجام شود. اگر روزی بخواهم مهم ترین دستاورد مدیریتی خودم را نام ببرم، احتمالاً همین استقرار کامل SBUها خواهد بود.
در کنار این پروژه های بلندمدت، طی ماه های گذشته چه اقداماتی انجام شده که مردم بتوانند اثر آن را به صورت ملموس احساس کنند؟
کاشف آذر: ما تلاش کردیم ابتدا سراغ نقاطی برویم که بیشترین نارضایتی مسافران را ایجاد می کرد. بررسی های ما نشان داد بخش بزرگی از گلایه ها مربوط به تعداد محدودی از مشکلات است؛ بنابراین به جای پراکنده کردن منابع، همان نقاط را اصلاح کردیم.موضوعاتی مانند نظافت ترمینال، وضعیت سرویس های بهداشتی، برخی خدمات رفاهی و مواردی که شاید از نظر مالی پروژه های بزرگی نباشند اما مستقیماً بر رضایت مسافر اثر می گذارند، در اولویت قرار گرفتند. خوشبختانه بازخوردهایی که از مسافران دریافت کرده ایم نشان می دهد همین اصلاحات کوچک توانسته تجربه سفر را نسبت به گذشته بهبود دهد.
در حوزه توسعه شهر فرودگاهی، مهم ترین دستاوردهای مدیریتی خود را چه می دانید؟
کاشف آذر: یکی از نخستین اقداماتی که انجام دادیم، اصلاً در حوزه عملیات فرودگاهی نبود؛ بلکه استقلال گمرک شهر فرودگاهی بود. ما معتقد بودیم اگر قرار است منطقه آزاد نقش واقعی خود را ایفا کند، باید زیرساخت های آن نیز مستقل باشد. به همین دلیل استقلال گمرک را پیگیری کردیم که یکی از گام های مهم در توسعه اقتصادی منطقه محسوب می شود.
در کنار آن، تفاهم نامه های متعددی با صندوق نوآوری و شکوفایی، سازمان منابع طبیعی و همچنین موضوع پلاک گذاری خودروها در منطقه آزاد منعقد شد. به ویژه موضوع پلاک گذاری، سال ها به عنوان یک آرزو مطرح بود و اکنون می تواند هم از نظر درآمدی و هم از نظر شناساندن ظرفیت های منطقه آزاد شهر فرودگاهی، تحول قابل توجهی ایجاد کند.
موضوع محیط زیست نیز در برنامه های شهر فرودگاهی دیده شده است؟
کاشف آذر: قطعاً. یکی از چالش های شهر فرودگاهی، وضعیت فضای سبز آن بود. برای حل این موضوع با سازمان منابع طبیعی تفاهم نامه امضا کرده ایم و برنامه ای پنج ساله برای توسعه فضای سبز و مقابله با بیابان زایی تدوین شده است.هدف گذاری ما این است که در سال های آینده نزدیک به هزار هکتار فضای سبز جدید ایجاد شود تا هم شرایط محیطی مجموعه بهبود پیدا کند و هم به تعهدات زیست محیطی صنعت هوانوردی و استانداردهای ایکائو نزدیک تر شویم.
در پایان، اگر بخواهید چشم انداز آینده شهر فرودگاهی امام را در یک جمله توصیف کنید، آن چشم انداز چیست؟
کاشف آذر: آینده شهر فرودگاهی را در نوآوری می بینم. ما معتقدیم اگر بتوانیم شرکت های فناور و دانش بنیان فعال در زنجیره تأمین جهانی را جذب کنیم، شهر فرودگاهی امام می تواند به یک اکوسیستم اقتصادی قدرتمند تبدیل شود.
به همین دلیل همکاری گسترده ای با صندوق نوآوری و شکوفایی و همچنین معاونت علمی و فناوری آغاز کرده ایم تا زمینه استقرار این شرکت ها فراهم شود.هدف نهایی این است که شهر فرودگاهی امام تنها محل پرواز هواپیماها نباشد؛ بلکه به یکی از موتورهای نوآوری، اقتصاد و لجستیک کشور تبدیل شود؛ جایگاهی که بتواند سهم مؤثری در رشد اقتصاد ملی و افزایش رقابت پذیری ایران در منطقه ایفا کند.
آنچه از مجموع سخنان مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی برمی آید، این است که آینده این مجموعه صرفاً با افزایش تعداد پروازها یا ساخت ترمینال های جدید تعریف نمی شود. محور اصلی برنامه ها، تغییر نگاه به شهر فرودگاهی و تبدیل آن به یک هاب اقتصادی چندمنظوره است؛ هابی که در آن لجستیک، منطقه آزاد، بندر خشک، سرمایه گذاری، اقتصاد دانش بنیان، خدمات غیرهوانوردی و فناوری در کنار حمل ونقل هوایی، زنجیره ای واحد برای خلق ارزش اقتصادی تشکیل دهند.
البته تحقق این چشم انداز، مستلزم اصلاح ساختار حکمرانی، جذب سرمایه، توسعه زیرساخت ها، مشارکت بخش خصوصی و استمرار همکاری دستگاه های مختلف است.
اگر این برنامه ها مطابق اهداف اعلام شده پیش برود، شهر فرودگاهی امام می تواند در سال های آینده جایگاهی فراتر از یک فرودگاه بین المللی پیدا کند و به یکی از مهم ترین مراکز لجستیک، تجارت، نوآوری و حمل ونقل منطقه تبدیل شود؛ جایگاهی که نه تنها بر صنعت هوانوردی، بلکه بر اقتصاد ملی نیز اثرگذار خواهد بود.
