◄ پندی از شهید دادمان برای کمیسیون های تخصصی در ارزیابی برنامه وزرا
بدون ورود کمیسیون ها به جزئیات و پذیرش و تصویب شکلی برنامه وزرا، نه تنها هزینه های جاری دولت افزایش می یابد بلکه هزینه های عمرانی چندبرابر شده و بهره وری مجموعه های دولتی کاهش یافته و وابستگی به تامین منابع خارجی تشدید می گردد.
![پندی از شهید دادمان برای کمیسیون های تخصصی در ارزیابی برنامه وزرا](https://cdn.tinn.ir/thumbnail/M8UXGY2dEkVi/U7Ccvlt33jn-OqlMlImgutVLjEcw-jhlF2WJsSK4fMDDVSZN8IEX4Zd7jkGxwBqLJ5jM-fGYwhs1w24HZ1koLC5LTkqLK8oI/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87.jpg)
- مجلس صرفاً یک نهاد پرسشگر نیست، بلکه یک نهاد پاسخگو هم هست. برخلاف تصور بسیاری که خیال می کنند مجلس با جعل قانون به دولت دستور می دهد، بعد هم سؤال می کند، استیضاح می کند، کارهایی از این قبیل می کند و پرسشگر است، بله، این وظایف وجود دارد، لکن پاسخگو هم هست. مجلس یکی از ارکان کشور است، یک نهاد تصمیم گیر است، یک نهاد اقدام کننده است و هر مجموعه یا فرد تصمیم گیر و اقدام کننده پاسخگو هم هست. (از بیانات رهبرمعظم انقلاب، 14030431)
- یکی از ویژگی های مرحوم دکتر دادمان اشتیاق به یادگیری و آموختن ایشان بود به گونه ای که با وجود داشتن مدرک دکترای سازه های آبی از انگلستان و تجربه مدیریت اجرایی در نهادهای انقلابی و شرکت های مختلف از جمله شرکت شیلات، در هنگام ورود به راه آهن و مواجهه با اصطلاحات فنی نامتعارف در تبیین ابعاد تخصصی ریلی (که طبق یک روش قدیمی از سوی برخی کارشناسان به قصد گوشه رینگ بردن افراد تازه وارد مطرح می شد) بدون تکبر و خودبرتربینی، از مدیران و کارشناسان، توضیحات کامل برای آشنایی با آن مفاهیم را جویا می شد و برای افزایش آگاهی و دانش ریلی وقت کافی اختصاص می داد (تین 249759).
- برخی دیگر از مدیران تازه وارد به راه آهن در مواجهه با این ترفند خودرا آگاه از آن اصطلاحات نشان می دادند و سوالی نمی کردند، با این رویکرد این گونه مدیران به ماشین امضاء انجام پروژه هایی که توجیه مناسب نداشتند (حیف شدن منابع) تبدیل می گشتند.
- ظاهر ساده و باطن پیچیده صنعت ریلی سبب می شود غالب افراد در نگاه اول مدیریت مجموعه را سهل و آسان تصور کنند در حالیکه چنین برداشتی خطاست و همین امر سبب ناپختگی تصمیمات و تحمیل هزینه و خسارات زیاد به کشور می گردد که نمونه این خطاها از سوی مدیران یک بعدی یا جزیره ای (با نقش ایشان در تصمیم سازی) و ... برای افزایش ظرفیت راه آهن دورود اندیمشک در جنگ تحمیلی قبلا بیان گردید (اثر شوفر در سازمان های بزرگ-220722، کوسه های خوب مدیریت در سازمان های پیچیده- 227520 و آموزش مدیران برای رویارویی با پیچیدگی درونی و چالش های جهانی، RMBA-235862).
- گرچه حمل و نقل جاده ای به پیچیدگی حمل و نقل ریلی نیست ولی مانند هر بخش تخصصی دیگر نکات ظریفی دارد که غفلت از درک عمیق و صحیح آنها می تواند علاوه بر افت کیفیت خدمات، سبب تحمیل هزینه زیاد بر بودجه (حیف شدن منابع) گردد.
- مرحوم دکتر دادمان در 25 دیماه 1379 و پس از تجربه چند سال مدیریت در راه آهن، به عنوان وزیر راه و ترابری کار خود را آغاز نمودند که در ملاقاتی در همان اوایل وزارت، پیشنهادی را برای همکاری در راه اندازی سیستم اندازه گیری کیفیت جاده های کشور مطرح نمودند (پس از تلاش های گسترده و موفقیت چشمگیر افزایش بهسازی و بازسازی در اداره کل خط، تین 143769، در سال های 78 و 79 و راه اندازی تجهیزات قدیمی اندازه گیری مکانیزه، تین 273399)، هرچند با شهادت ایشان در اردیبهشت 80 موضوع مختومه شد ولی این موضوع مهم همواره مورد توجه قرار داشته و راهکارهای جهانی آن مورد بررسی قرار گرفته است.
- چالش نیاز سالانه ۲۰۰ همت صرفا برای نگهداری راه های کشور با وجود بودجه حدود 20 تا 30 همتی موجود، یکی از موارد توصیف وضع موجود است که درصفحه 34 برنامه وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی برای نمایندگان مجلس دوازدهم (تین 278419) اعلام شده که نسبت تا 10 برابری بودجه وضع مطلوب به بودجه وضع موجود نشان دهنده ادامه و تکرار دغدغه مرحوم دادمان است.
- یکی از دغدغه های مرحوم دادمان مراقبت از وارونه نشان دادن موضوعات از سوی برخی افراد بود (48-توبه) که تصمیمات سست (تین 234388)، ابرپروژه هایی بالاتر از طاقت بودجه (تین 252959 و 274269) یا خریدهای بزرگ (تین 276747) را در پی داشت.
- اینجاست که نقش نمایندگان محترم مجلس حساسیت بیشتری می یابد که در کمیسیون های تخصصی می توانند با پرسش های استفهامی دقیق و مرحله ای وارد جزئیات شده و فضای تحمیلی به وزیران سیاسی را شکسته و ایشان را در مسیرصحیح قرار دهند.
- بدون ورود کمیسیون ها به جزئیات و پذیرش و تصویب شکلی برنامه وزرا، نه تنها هزینه های جاری دولت افزایش می یابد بلکه هزینه های عمرانی چندبرابر شده و بهره وری مجموعه های دولتی کاهش یافته و وابستگی به تامین منابع خارجی تشدید می گردد.
- البته با فرصت کم ارزیابی وزرا، نمی توان این دقت را دراین مرحله انتظار داشت ولی امید است در آینده این موضوع فراموش نگردد.